Etatyzm VS Leseferyzm

Etatyzm - jego korzenie sięgają głęboko

Wstęp

Etatyzm i leseferyzm to nurty, kierunki i doktryny w ekonomii, traktujące w zupełnie odmienny od siebie sposób kwestie wolności i prawa w gospodarce. Etatyzm związany jest z pełnym bądź prawie pełnym interwencjonizmem państwowym, oznaczającym ograniczenie szeroko rozumianej wolności. W etatyzmie państwo ingeruje w prawie wszystkie sfery życia społecznego, gospodarczego, politycznego itd. Leseferyzm skupia się na ograniczeniu roli państwa do minimum. Zapewnia wiele swobód, za  pomocą odsunięcia państwa od pełnienia pewnych funkcji, zaczynając od stymulacyjnej, poprzez alokacyjną do regulacyjnej. Postaram się zdefiniować te przeciwstawne do siebie nurty. Jak mawiał Konfucjusz: „Naprawę państwa należy zacząć od naprawy pojęć”.

Etatyzm

Definicja

Etatyzm (fr. l’État – państwo, état – państwo) jest rodzajem polityki społeczno-gospodarczej charakteryzującym się własnością mieszaną, a więc państwowo-prywatną. Znaczy to tyle, że państwo przejmuje administrację nad przedsiębiorstwami prywatnymi, tworzy nowe przedsiębiorstwa państwowe przy pomocy państwowego kapitału, bądź o kapitale mieszanym. Zwolennicy etatyzmu zwalczają liberalizm gospodarczy. Według nich powinno być więcej państwa w gospodarce w kwestii własności, produkcji i redystrybucji dochodów. Szczególnie rozwinięta forma etatyzmu występowała w krajach socjalistycznych, czyli w systemie gospodarki nierynkowej i powszechnie uspołecznionej.

Ingerencja

Etatyzm oznacza ingerencję państwa w różne dziedziny życia – w życie samorządów, stowarzyszeń, grup, jednostek, przejęcie wiele sfer działalności społecznej i gospodarczej. Jest odmianą interwencjonizmu państwowego – oznacza przejmowanie przez państwo funkcji podmiotu gospodarczego. Państwo staje się inwestorem, producentem, pracodawcą, organizatorem procesów gospodarczych, zarządcą i właścicielem przedsiębiorstw.

Doktryna Niesprawnego Rynku

Etatystyczne koncepcje polityki gospodarczej zakładają, że rynek z natury jest wadliwym mechanizmem regulacyjnym. Rynkowi zarzucane są:

  • niedoskonały podział dochodów i zasobów
  • brak długoterminowej efektywnej alokacji czynników produkcji

Etatyzm mimo wszystko nie zakłada zastępowania tego rynku przez państwo. Wg etatystów zadaniem państwa jest ingerencja w strukturę podmiotową rynku za pomocą subwencji a także wspomagania pewnych jego elementów dotyczących popytu i podaży. W tym celu wprowadza się ceny minimalne, maksymalne, płacę minimalną, świadczenia socjalne.

Gospodarka narodowa

Rezultatem etatyzmu jest istnienie w gospodarce narodowej sektora przedsiębiorstw państwowych. Tradycyjnie miało to miejsce głównie w dziedzinach infrastruktury (energia, łączność, transport). Obecnie spółki państwowe wychodzą poza ten zakres, z różnymi skutkami. Jednym z negatywnych skutków dążenia do zwiększenia dochodów państwa są monopole państwowe. Tradycja leseferyzmu, mająca swe korzenie w wolnościowych postulatach z XVIII i XIX wieku odrzuca taką możliwość.


Leseferyzm

Leseferyzm (fr. laissez-faire – pozwólcie czynić) to ekonomiczna szkoła, będąca przeciwieństwem merkantylizmu. Określa zasady makroekonomicznej polityki gospodarczej. Do najważniejszych założeń leseferyzmu należy pogląd, iż gospodarka powinna regulować się sama, a rząd znajdować się poza jej zasięgiem.

Rola państwa

Kluczowym poglądem leseferyzmu jest nieograniczona społeczno-ekonomiczna wolność jednostki. Wolność ta ograniczona powinna być jedynie wolnością innych jednostek. Państwo powinno ograniczyć swoją interwencję w suwerenność i decyzje jednostek do minimum. Zadaniem państwa jest strzec fundamentalnych zasad wolności gospodarczej i prywatnej jednostki. Regulatorem działalności gospodarczej winien być wolny rynek.

Zostawcie nas w spokoju

Dobrobyt społeczeństwa zależy tylko i wyłącznie od bogactwa jego członków. Z tego powodu:

  • Państwo istnieje po to, by służyć interesom obywateli.
  • Rola państwa powinna być ograniczona do roli nocnego stróża, stojącego na straży własności prywatnej oraz fundamentalnych zasad wolności.
  • Państwo nie może ingerować w sferę ekonomiczną, ma natomiast być gwarantem podstawowych swobód obywatelskich.
  • Obywatelom zapewniona zostaje równość wobec prawa, wolność osobista i poszanowanie własności prywatnej.

Podsumowując, etatyzm i leseferyzm są nurtami stojącymi wobec siebie w opozycji. Tam gdzie etatyzm proponuje większy udział państwa, leseferyzm stawia przeciwną propozycję. Kapitalizm leseferystyczny historycznie doprowadził do fenomenalnego rozwoju Anglii w czasach wiktoriańskich. Pozostawienie ludzi wolnymi stwarza warunki do przedsiębiorczego i innowacyjnego działania. Te z kolei prowadzą do bogactwa narodów. Etatyzm natomiast, z założenia ograniczający możliwość działania, z przyczyn oczywistych prowadzi do spowolnienia wzrostu gospodarczego.

Bez kategorii

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o